Porównaj metody antykoncepcji w codziennym życiu
Wybór zależy od zdrowia, potrzeb i tego, z jakiej metody potrafisz wygodnie korzystać. Powyższy przewodnik pomaga uporządkować preferencje, ale nie kwalifikuje do leczenia. Dobór metody wymagającej recepty lub zabiegu omów z lekarzem.[1]
Wkładka hormonalna
Stosowanie: jest umieszczana w macicy przez lekarza. Działa przez kilka lat, zależnie od konkretnego produktu i wskazania. Nie trzeba pamiętać o codziennej tabletce.
Krwawienia: zwykle stają się mniej obfite; mogą też zaniknąć. W pierwszych miesiącach możliwe są nieregularne plamienia. Zapytaj o przewidywany przebieg i objawy wymagające kontroli.[2]
Wkładka miedziana
Stosowanie: zapewnia długotrwałą antykoncepcję bez hormonów. Zakładanie i usuwanie wymagają wizyty u lekarza.
Krwawienia: miesiączki mogą być obfitsze lub bardziej bolesne. Powiedz, jeśli już masz obfite krwawienia, niedobór żelaza albo silny ból.[1][3]
Implant antykoncepcyjny
Stosowanie: niewielki implant z progestagenem umieszcza się pod skórą ramienia. Polska ulotka Implanon NXT przewiduje działanie przez trzy lata; termin wymiany ustala się z lekarzem. Zakładanie i usuwanie wykonuje odpowiednio przeszkolona osoba.
Krwawienia: mogą stać się nieregularne, rzadsze, częstsze lub zaniknąć. Nie da się z góry zagwarantować konkretnego wzorca u każdej osoby.[4]
Tabletka dwuskładnikowa, plaster i krążek dopochwowy
Stosowanie: wymagają przestrzegania harmonogramu. Tabletkę przyjmuje się codziennie, a plaster lub krążek wymienia według instrukcji produktu. Zapytaj, co robić po pominięciu dawki, opóźnionej wymianie, wymiotach lub biegunce.
Krwawienia i zdrowie: metody złożone zawierają estrogen i progestagen. Mogą zmniejszać krwawienia i ból, lecz estrogen nie jest odpowiedni dla wszystkich. Podczas kwalifikacji zgłoś między innymi migrenę z aurą, przebytą zakrzepicę, nadciśnienie, palenie i wszystkie stosowane leki.[1][5]
Tabletka jednoskładnikowa
Stosowanie: zawiera progestagen bez estrogenu i jest przyjmowana codziennie. Dopuszczalne opóźnienie i postępowanie po pominięciu różnią się między produktami.
Krwawienia: mogą być nieregularne lub nie występować. Poproś o instrukcję dla konkretnego leku i o kontrolę, jeśli zmiany są uciążliwe.[6]
Prezerwatywa zewnętrzna i wewnętrzna
Stosowanie: używa się ich podczas seksu. Nie zawierają hormonów i nie zmieniają cyklu. Prawidłowe użycie przy każdym stosunku ma znaczenie dla skuteczności. Nie stosuj prezerwatywy zewnętrznej i wewnętrznej jednocześnie.[1][7]
Co chroni przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową?
Prezerwatywy zmniejszają również ryzyko zakażeń przenoszonych drogą płciową. Tabletki hormonalne, implant i wkładki nie zapewniają takiej ochrony. Prezerwatywę można łączyć z inną metodą, na przykład tabletką lub wkładką, dla ochrony przed ciążą i zakażeniami.[1]
Pytania na konsultację
- Które metody pasują do mojego zdrowia i leków?
- Jak mogą wpłynąć na obecne krwawienia i ból?
- Kiedy zaczyna się ochrona i czy na początku potrzebuję dodatkowego zabezpieczenia?
- Co zrobić, gdy zapomnę dawki lub chcę zmienić metodę?
- Jakie są koszty preparatu, założenia, kontroli i usunięcia?
- Z kim skontaktować się w razie działań niepożądanych?
To porównanie nie obejmuje wszystkich metod ani wszystkich przeciwwskazań. Do ginekologa na NFZ nie potrzebujesz skierowania.[8] Zobacz także informacje o wizycie nastolatki i krwawieniu między miesiączkami.
Jeśli zabezpieczenia zabrakło lub zawiodło
Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem lub apteką uczestniczącą w pilotażu antykoncepcji awaryjnej. Pilotaż w Polsce przedłużono do 30 czerwca 2028 r.; farmaceuta ocenia sytuację i możliwość wystawienia recepty. Sprawdź aktualny wykaz aptek NFZ.[9]
Limity czasu zależą od metody: dla lewonorgestrelu to zwykle 72 godziny, a dla octanu uliprystalu 120 godzin od stosunku. W obu przypadkach liczy się możliwie szybkie zastosowanie. Wkładka miedziana może również służyć jako antykoncepcja awaryjna, zwykle do pięciu dni po stosunku; kwalifikację i termin ustala lekarz.[10][11][3]
Poproś o indywidualną instrukcję dotyczącą dalszej antykoncepcji i testu ciążowego, zwłaszcza po octanie uliprystalu. Przeczytaj także kiedy wykonać test ciążowy i jak rozumieć wczesny wynik ujemny.